Hulp zoeken bij schulden?

Laatst gewijzigd op: 10-02-2021

Monique Schrievers onderzocht in opdracht van de gemeente Oss waarom mensen met schulden zich wel of niet melden bij de gemeente Oss. SSMG interviewde Monique hierover.

Waarom dit onderzoek?

De gemeente wilde graag weten waarom ze mensen met schulden niet bereiken of waarom het zo lang duurt voordat mensen hulp zoeken. Vaak wordt schaamte als verklaring genoemd. In de volksmond en in de wetenschappelijke literatuur. Maar waar komt dat dan vandaan en waarvoor schamen mensen zich? En wat betekent dat in hun leven?

Wat viel je op tijdens het onderzoek?

Via de Voedselbank heb ik veel mensen gesproken. De meesten hebben een uitkering. Het woord ‘schaamte’ heb ik bewust niet genoemd in gesprekken. Ik wilde hen geen woorden in de mond leggen. Maar wat opviel is dat iedereen op enig moment schaamte kende. Voor de meesten hing dat samen met het idee van zelfredzaamheid, maakbaarheid. Kun je je eigen geldzaken niet regelen? Dan heb je gefaald. Dan is er iets goed misgegaan. Die norm van zelfredzaamheid voelen we allemaal en houden we samen in stand. Maar die schaamte leek geen invloed te hebben op het wel of geen hulp vragen aan de gemeente.

Op welk moment zoeken de meeste mensen hulp?

Veel mensen met geldproblemen vinden het moeilijk om hulp te vragen. Bij mensen met uitkering is het meer zichtbaar dat zij weinig geld hebben. Dan zie je wel dat mensen die dichtbij staan zelf aanbieden om te helpen. Het is een soort van sociale verantwoordelijkheid die mensen nou eenmaal nemen als ze dichtbij elkaar staan. Vaak zit er ook een uitwisseling in. Iemand koopt bijvoorbeeld boodschappen of leent regelmatig z’n auto uit en de ander maakt een keer schoon of brengt iemand ergens naartoe. Iets terug kunnen geven aan een ander geeft voldoening, zingeving en betrokkenheid. Ook is de schaamte minder en voelen mensen zich niet zo afhankelijk.

Waarom zoeken mensen wel of geen hulp bij de gemeente?

De mensen met hulp van de gemeente, zochten die pas toen ze echt niet meer anders konden. De schulden waren zo groot zijn dat zij ze zelf of met hulp van familie of vrienden niet konden oplossen. Er waren twee belangrijke redenen waarom mensen geen hulp van de gemeente kregen. Of ze hadden wel contact gehad met de gemeente, maar de gemeente kon ze niet helpen. Of ze dachten dat de gemeente toch niks voor ze kon doen en namen daarom geen contact op.

Wat is voor jou de belangrijkste conclusie?

Ik schrok er erg van dat mensen zo chronisch arm zijn. Dat is eigenlijk een gestapeld effect door beleid van overheid en gemeenten. De hoogte, of eigenlijk laagte, van uitkeringen die door het Rijk worden bepaald maken het moeilijk rondkomen. Hierdoor ben je afhankelijk van het minimabeleid in jouw gemeente. Regelingen die je op verschillende plekken moet aanvragen. Telkens weer met je billen bloot, je verhaal opnieuw vertellen. Dat is heel vernederend. Gelukkig is de gemeente gestart met een onderzoek om de toegang tot het minimabeleid te verbeteren.

Als je het hebt over schaamte... Praten over geldproblemen vinden mensen moeilijk. En doordat er te weinig geld is kun je niet meer meedoen. Hierdoor word je (vrienden)kring kleiner. De kring die overblijft, de mensen die het dichtst bij je staan, die helpen over het algemeen wel.

Wat adviseer je inwoners met geldzorgen?

Denk niet dat je het in je eentje moet oplossen. Praat erover met familie en vrienden. Zij willen je vaak helpen. En in Oss is er een hele community die je wilt helpen! Denk aan Quiet Community Oss, Met Elkaar, Eten over of Bon Appetit. En bedenk: Alle beetjes die helpen, die helpen!

Kom in actie bij geldzorgen, hoe klein ze ook zijn. Praat erover met iemand in je omgeving of neem contact op met de gemeente, SchuldHulpMaatje of de sociaal raadslieden van ONS welzijn. Kijk voor meer informatie op: www.oss.nl/zondergeldzorgen. Kijk welke hulp bij jouw situatie past.

Klik hier om naar de enquête te gaan.