Met de stijgende temperaturen van de afgelopen weken, is de lente in volle gang. Als u naar buiten gaat ziet u dit aan de voorjaarsbloeiers, zoals de sleedoorn-, meidoorn- en kersenbloesem. Ook ziet u op sommige plekken al de bladeren verschijnen.
Binnenkort komen ook weer de eiken in het blad. Dit ziet er prachtig uit. Maar dit is ook het moment, waarop de eikenprocessierups weer actief wordt. De eikenprocessierupsen kruipen uit bij elkaar geplakte eitjes die vorig jaar september door de eikenprocessievlinders op takken van eiken gelegd zijn. De eitjes komen in ons klimaat meestal in de eerste weken van april uit. De rupsen hebben vanaf hun geboorte al haren, maar deze eerste haren veroorzaken nog geen jeuk bij mensen en zijn dus niet gevaarlijk. Pas vanaf het derde vervellingsstadium komen de vervelende brandharen tevoorschijn. Dit is ook het moment waarop mensen en dieren hier last van kunnen krijgen, wanneer ze in aanraking komen met de brandharen van de rupsen.
Het leven van de eikenprocessierups
Rups
De jonge eikenprocessierupsen kruipen in april uit hun ei en wachten bij de bladknoppen, totdat de bladeren van de eiken uitkomen. Die bladeren vormen namelijk hun voedsel. De eiken zelf hebben er geen last van dat bladeren opgegeten worden door de rupsen. Pas als de rupsen twee keer verveld zijn, krijgen ze enkele brandharen. Na hun derde vervelling krijgen ze brandharen over hun hele lichaam. Dan beginnen de rupsen nesten te maken op de stam of in de onderste takken van eikenbomen. Vanuit deze nesten gaan de rupsen elke avond in processies op zoek naar meer eikenbladeren boven in de boom om te eten. ’s Ochtends keren de rupsen weer terug naar hun nest. Deze processietochten heeft deze rupsen de naam eikenprocessierups gegeven.
In mei en juni worden de eikenprocessierupsen volwassen en kan de overlast het grootst zijn. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen, bestrijdt de gemeente nesten van eikenprocessierupsen. Deze bestrijding vindt op twee manieren plaats.
Ten eerste worden elk voorjaar eikenbomen langs drukken wegen en fietspaden behandeld met een biologisch bestrijdingsmiddel. Dit gebeurt in de eerste weken van mei. Overlast wordt dan zo veel mogelijk beperkt.
Ten tweede bestrijdt de gemeente na de voorjaarsronde nesten in de openbare ruimte. Dit doen we op basis van meldingen. Zo hebben we vorig jaar ongeveer 60 nesten bestreden met een zuigmachine. Een zuigmachine is vergelijkbaar met een soort grote stofzuiger. Er zijn ook nesten die geen of minimale overlast veroorzaken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kleine nesten, ter grootte van een tennisbal, buiten de stad. Nesten die op plekken zitten waar bijna geen mensen komen, worden niet bestreden. Als u ergens een nest ziet, kunt u hier een melding van maken.
Pop
Eind juni of begin juli verzamelen de eikenprocessierupsen zich voor de laatste keer in hun nest om te verpoppen. Ze blijven dan als pop op hun plek in het nest.
Vlinder
Begin augustus kruipen de eikenprocessievlinders uit de poppen. Deze nachtvlinders hebben geen brandharen en zijn niet gevaarlijk. Als ze uit hun nest kruipen om uit te vliegen, kunnen er wel nog in het nest aanwezige brandharen vrijkomen. De eikenprocessievlinders paren in augustus en september en leggen dan ook nieuwe eitjes. Deze eitjes kunnen dankzij een soort antivries overwinteren en komen het jaar erna in de eerste weken van april weer uit.
Meer informatie
Hebt u een nest van de eikenprocessierups aangetroffen in de openbare ruimte? Dan kunt u daarvan een melding maken.
Voor meer informatie over de eikenprocessierups kunt u terecht op: Home - LIFE-project Eikenprocessierups en Eikenprocessierups - Vlinderstichting.
Informatie over de klachten veroorzaakt door de eikenprocessierups vindt u op: Eikenprocessierupsen en Eikenprocessierups en gezondheid | RIVM.